شهرستان آستانه اشرفیه از شهرستان‌های استان گیلان در شمال ایران است.

موقعیت جغرافیایی

آستانه اشرفیه در ۳۵ کیلومتری مرکز استان رشت واقع است و فاصلهٔ آن تا شهر لاهیجان ۷ کیلومتر است .

این شهرستان با وسعت ۴۲۶/۶ کیلومتر مربع در شرق گیلان در عرض جغرافیایی ۳۷ درجه و ۱۶ دقیقه و طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۵۶ دقیقه شرق نصف النهار مبدا واقع شده است و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا -2 متر است .

شهرستان آستانه اشرفیه با جمعیت ۱۲۵٫۴۳۷ نفر از دو بخش مرکزی با ۴ دهستان ( کورکاء، دهشال، کیسم و چهارده ) و بخش بندر کیاشهر با 2 دهستان ( دهسر و دهکاء ) تشکیل شده است.

۴۲ درصد جمعیت این شهرستان شهر نشین و ساکن در دو شهر آستانه اشرفیه و بندر کیاشهر و ۵۸ درصد روستانشین و ساکن در ۱۰۷ روستا می‌باشند.

این شهرستان شامل دو شهر، دو بخش، ۶ دهستان و ۹۸ آبادی می‌باشد. شهر آستانة اشرفیه مرکز شهرستان است که در تلفظ محلی به آن «پیله آسّونه یا کوچان» گفته میشود. طول جغرافیایی آن ْ۴۹ و َ۵۸ شرقی و عرض جغرافیائی آن ْ۳۷ و َ۱۵ شمالی است پلی به طول ۸۵۰ متر در این شهر بر روی سفیدرود احداث گردیده است که این شهر را به رشت مرتبط می سازد.

آرامگاه دکتر محمد معین نیز در شهر آستانه قرار دارد.

وجه تسمیه

شهرستان که چهارمین شهر مذهبی کشورمان در مرکز آن قرار دارد در گذشته کوچان نامیده می‌شد و پس از تدفین پیکر سید جلال اشرف، پسر امام موسی کاظم(ع) در این شهر نام آن به درگاه (:آستانه) ورود به بارگاه سید جلال الدین اشرف یا "آستانه اشرفیه" تغییر یافت.

 

 

آب و هوا

آب وهوای استانه مانند دیگر نقاط گیلان از نوع اب و هوای معتدل مدیترانه ای با رطوبت کمی بیشتر می باشد.دربعضی از سالها، چنانچه توده هوای سرد شمال، این ناحیه را تحت تاثیر قرار دهد، نظم واعتدال چند ساله به هم خورده و شدت سرما، زیاد می شود.

تاریخ

این شهر در قدیم «کوچان» نام داشته است. کاشانی در تاریخ اولجایتو از کوچیان نام برده که احتمالاً صورت دیگر همین نام است (ص ۶۰). پس از به خاک سپردن آقاسیدحسن یا سیدابراهیم معروف به سلطانسیدجلالالدین اشرف(ع) فرزند امامموسی کاظم(ع) در آنجا، به تدریج نام کوچیان فراموش گردید و نام آستانة اشرفیه متداول شد. اسکندربیک ترکمان، نام این روستا را آستانه، یاد کرده و آن را از توابع لاهیجان به شمار آورده است (۱/۵۱۴). فومنی گیلانی نیز در تاریخ خود نامی از آستان اشرفیه به میان آورده است (ص ۱۰۳). مکنزی که در ۱۲۷۴ق/۱۸۵۷م از اینجا گذشته جمعیت آستانه را در حدود ۷۰ خانوار برآورد کرده است. به گفتة او در فصل ابریشم در آنجا به زائران حرم جلالالدین اشرف غذای رایگان داده میشود (ص ۲۲). رابینو نیز از آستانه نام برده و شرحی دربارة آن به دست داده است. به گفتة او هر سال در فصل ابریشم زائران به سوی این زیارتگاه سرازیر میشدهاند و بازار بزرگی که در آن شهر ساخته شده بود منبع سود زیادی برای صاحبان آن بوده است (ص ۳۷۳)


محصولات

از محصولات زراعی این شهرستان می‌توان بادام زمینی(که در واقع مر غوبترین بادام ایران است)، برنج(انواع برنج‌های معطر و طارمی، دمسیاه  گوجه سبز و آفتابگردان و مرکبات نام برد.

به دلیل کیفیت و سبکی خاک این منطقه که بیشتر حاصل رسوبات سفیدرود است هویج نیز از محصولات آن است. این شهرستان از مراکز عمده تولید فلفل سبز دانست. ضمناً این شهرستان دارای نوعی کدو تنبل است که از نظر ارزش تغذیه در سطح بالایی قرار دارد. آستانه اشرفیه از مراکز اصلی تولید نهال صنوبراست. همچنین صید ماهی در دهستان دستک و بندر کیاشهر در سواحل خزر رونق فراوان دارد.


اماکن

·         پارک ملی بوجاق بندرکیاشهر

·         پارک جنگلی بندرکیاشهر

·         آرامگاه آقا سید جلال‌الدین اشرف

·         بقعه‌های آپیر جنگلی آقا سید حسن - آقا سید حسین و امامزاده محمد.

·         بقعه‌های آقاسید محمد کماچال

·         پارک ساحلی استانه اشرفیه

·         مناظر حاشیهٔ رودخانهٔ سپید رود

·         آرامگاه دکتر محمد معین

·         پل چوبی کیاشهر.

·         پل خشتی نیاکو و کیسم

·         تونل جنگلی صفرابسته

·         سواحل دستک

·         منطقه ی زیبای عسگر آباد دهکاء