بر اساس آنچه تاکنون بیان شد، این احتمال که زمان ظهور را تنها خداوند تبارک و تعالی می‌داند، تقویت می‌شود و می‌توانیم بگوییم حتی حضرت مهدی (عج) نیز منتظر روزی است که با اذن خداوند، حرکت نجات بخش خود را آغاز کند. از برخی از روایات چنان بر می‌آید که خداوند، زمان فرا رسیدن امر فرج را چون بسیاری دیگر از راز های آفرینش برای پیامبر خود، حضرت محمد (ص) آشکار ساخته و آن حضرت نیز آن را برای وصی خود، امیر مومنان، علی (ع) و ایشان، آن را برای فرزندانشان، امام حسن مجتبی (ع) و همین طور هر امام پس از خود آشکار کرده است. البته آنها اجازه آشکار ساختن آن را برای دیگران ندارند.

در قسمتی از وصایای امام صادق (ع) به ابوجعفر محمد بن نعمان، معروف به مومن الطالق، با اشاره به زمان فرارسیدن امر فرج چنین آمده است:

          ای فرزند نعمان! عالم (امام) نمی‌تواند از همه آنچه می‌داند، تو را آگاه سازد؛ زیرا آن [زمان] راز خداست که خداوند آن را به جبرئیل (ع)، جبرئیل (ع) آن را به محمّد (ص)، محمّد (ص) آن را به علی (ع)، علی (ع) آن را به حسن (ع)، حسن (ع) آن را به حسین (ع)، حسین (ع) آن را به علی (ع)، علی (ع) آن را به محمّد (ع) و محمّد (ع) آن را به دیگری [امام ششم] عرضه داشته است. پس شتاب مکنید ...... 1

همچنین در روایت دیگری که از امام محمّد باقر (ع) نقل شده است، آن حضرت در پاسخ یکی از یاران خود که می‌پرسد: (( کاش به ما می‌فرمودید این امر (ظهور امام مهدی (عج)) چه زمانی خواهد بود تا به آن خبر شادمان شویم))، مطالبی را بیان کنید که از آنها بر می‌آید ایشان وقت ظهور را می‌دانسته، ولی بنابر مصالحی ار بیان آن خودداری کرده است. 2

سخن آخر اینکه بر اساس روایات قطعی و تردید ناپذیر، وظیفه ما، انتظار فرج، نزدیک دیدن ظهور و کسب آمادگی کامل برای فرارسیدن این روز فرخنده است. بنابراین، باید بسیار بسیار مراقب بود و اجازه نداد که اصل موضوع ((انتظار فرج)) به عنوان ارزشمند ترین سرمایه اعتقادی شیعه، با طرح مباحث فرعی و حاشیه ای چون زمان ظهور، شیوه زندگی حضرت در زمان غیبت و مانند آن، مورد بی توجّهی یا کم توجّهی قرار گیرد و از وظایف اصلی منتظران در زمان غیبت، غفلت شود.

سخن خویش را با بیان بخشی از ذعایی که سید بن طاووس، آن را در کتاب های خود نقل کرده و شیخ عبّاس قمی نیز آن را با عنوان (( دعا در غیبت امام زمان (عج))) در مفاتیح الجنان آورده است، به پایان می‌بریم. با امید به اینکه خداوند همه ما را در دوران غیبت ثابت قدم بدارد و از فتنه ها و آشوب های این زمان حفظ کند.

خداوندا! مرا بر دین خود پایدار دار و طاعت خود وادار ساز. قلبم را برای ولی امرت نرم کن و مرا از آنچه آفریدگانت را با آن می آزمایی، معاف فرما و به طاعت ولی امرت ثابت قدم بدار. همو که از آفریدگانت نهانش داشتی و به اذن تو از دیده ها پنهان شد و فرمان تو را انتظار می‌کشد. تو دانایی به وقتی که به صلاح ولی امر توست تا اجازه اش دهی امرش را آشکار کند و پرده (غیبت) ش را بردارد، بی آن که تو را معلّمی باشد. پس مرا بر این امر شکیبا ساز تا دوست نداشته باشم، تعجیل در آنچه را تو به تأخیر انداخته ای و تأخیر در آنچه تو تعجیلش را خوسته ای و پرده برداشتن از آنچه تو پوشیهد اش داشتی و کاوش در آنچه تو نهانش داشته ای و به ستیز برنخیزم با تو در آنچه تدبیر فرموده ای و نگویم: (( برای چه، چگونه و چرا ولی امر ظهور نمی‌کند، با این که زمین از ستم پر شده است؟)) و همه کارهایم را به تو وا می‌گذارم. 3


1-     بحارالانوار، ج 75، ص 289، ح 2

2-   ر.ک: کافی، ج 8، ص 362، ح 552

3-  شیخ طوسی، مصباح المجتهد، بیروت، 1411 ه.ق، ص 411؛ مصباح الزائر، قم، موسسه آل البیت (ع) لاحیاء التراث، 1417 ه.ق، ص 425؛ شیخ عبّاس قمی، مفاتیح الچنان